Czy II Modlitwa Eucharystyczna to starożytny Kanon Hipolita?
Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego na niedziele i święta zaleca zastosowanie I Modlitwy Eucharystycznej (czyli Kanonu Rzymskiego) lub ewentualnie III ME (gdy nakazują to względy duszpasterskie). Tymczasem w całej Polsce najczęściej używana (na około 80% mszy) jest najkrótsza, II Modlitwa Eucharystyczna - zalecana na dni powszednie!
Jakie są przyczyny ignorowania przez naszych księży zaleceń z mszału? Jedną z nich jest zapewne dziwny pośpiech. II ME jest najkrótsza, więc niedzielną mszę z kazaniem i organami można dzięki niej odprawić w 40 minut. A oszczędzony kosztem Pana Boga czas można wykorzystać na tak "istotne" rzeczy jak zagajenie na początku mszy czy tasiemcowe ogłoszenia duszpasterskie.
Drugą przyczyną jest powszechne przekonanie, że II Modlitwa Eucharystyczna jest najstarszą zachowaną, ponieważ ma ona być nieco zmodyfikowanym starożytnym Kanonem Hipolita - tekstem pochodzącym z III wieku. Taką tezę można też powszechnie spotkać w internecie - oto parę cytatów:
II Modlitwę eucharystyczną - inaczej Kanon Hipolita - przejęto z niewielkimi zmianami z dzieła Tradycja Apostolska. Jego autorem był św. Hipolit Rzymski, który poniósł śmierć męczeńską w III w. Stąd bierze się inna nazwa - modlitwa epoki męczenników. link do źródła
Druga Modlitwa Eucharystyczna – nazywana czasami Modlitwą Eucharystyczną epoki męczenników jest bowiem modyfikacją kanonu Hipolita Rzymskiego z początku III wieku. link do źródła
Dnia 23 maja 1968 roku Kongregacja Obrzędów dekretem Prece eucharistica ogłosiła trzy nowe modlitwy eucharystyczne. (...) Druga - z własną, ale odłączną prefacją - jest nieco zmodyfikowaną modlitwą podaną w Tradycji Apostolskiej św. Hipolita. link do źródła
Zobaczmy więc, jak wyglądały owe "niewielkie modyfikacje":
| Kanon Hipolita | II Modlitwa Eucharystyczna |
| Pan z wami. I z duchem twoim. W górę serca. Wznosimy je do Pana. Dzięki składajmy Panu. Godne to i sprawiedliwe | Pan z wami. I z duchem twoim W górę serca Wznosimy je do Pana. Dzięki składajmy Panu Bogu naszemu Godne to i sprawiedliwe |
| Dzięki składamy Tobie, Boże, przez umiłowane Dziecko Twoje, Jezusa Chrystusa, którego posłałeś nam w czasach ostatecznych jako Zbawiciela, Odkupiciela i Zwiastuna Twojej woli, | Zaprawdę, godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy Tobie, Ojcze święty, zawsze i wszędzie składali dziękczynienie przez umiłowanego Syna Twojego, Jezusa Chrystusa. |
| który jest Słowem Twoim nierozdzielnym od Ciebie, przez którego wszystko stworzyłeś, i gdy uznałeś to za słuszne, posłałeś Go z niebios w łono Dziewicy; On, przez Nią noszony stał się ciałem i okazał się Synem Twoim, zrodzonym z Ducha Świętego i z Dziewicy. | On jest Słowem Twoim, przez które wszystko stworzyłeś. Jego nam zesłałeś jako Zbawiciela i Odkupiciela, który stał się człowiekiem za sprawą Ducha Świętego i narodził się z Dziewicy. |
| On to wypełniając Twą wolę zgromadził Tobie lud święty, a wyciągnąwszy swe ręce, przez mękę swoją wyzwolił od cierpień tych, którzy w Ciebie uwierzyli. | On spełniając Twoją wolę, nabył dla Ciebie lud święty, gdy wyciągnął swoje ręce na krzyżu, aby śmierć pokonać i objawić moc Zmartwychwstania. |
| (brak podobnego fragmentu) | Dlatego z Aniołami i wszystkimi Świętymi głosimy Twoją chwałę, razem z nimi wołając |
| (brak podobnego fragmentu) | Święty, Święty, Święty, Pan Bóg Zastępów. Pełne są niebiosa i ziemia chwały Twojej. Hosanna na wysokości. Błogosławiony, który idzie w imię Pańskie. Hosanna na wysokości. |
| (brak podobnego fragmentu) | Zaprawdę, święty jesteś, Boże, źrodło wszelkiej świętości. Dlatego stajemy przed Tobą i zjednoczeni z całym Kościołem, uroczyście obchodzimy pierwszy dzień tygodnia, w którym Jezus Chrystus zmartwychwstał i zesłał na Apostołów Ducha Świętego. Przez Chrystusa prosimy Ciebie, wszechmogący Boże: Uświęć te dary mocą Twojego Ducha, aby stały się dla nas Ciałem + i Krwią naszego Pana Jezusa Chrystusa. |
| On, gdy dobrowolnie siebie wydał na mękę, aby skruszyć śmierć i rozerwać więzy szatana, zdeptać otchłań i objawić światłość sprawiedliwym, wszystko wypełnić i okazać zmartwychwstanie, | On to, gdy dobrowolnie wydał się na mękę, |
| wziął chleb, dzięki czynił Tobie i powiedział: Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje, które za was będzie łamane. Podobnie i kielich, mówiąc: To jest Krew moja, która za was jest przelewana. Ilekroć to czynicie, na moją czyńcie pamiątkę. | wziął chleb i dzięki Tobie składając, łamał i rozdawał swoim uczniom, mówiąc : BIERZCIE I JEDZCIE Z TEGO WSZYSCY: TO JEST BOWIEM CIAŁO MOJE, KTÓRE ZA WAS BĘDZIE WYDANE. Podobnie po wieczerzy wziął kielich i ponownie dzięki Tobie składając, i podał swoim uczniom, mówiąc: BIERZCIE I PIJCIE Z NIEGO WSZYSCY: TO JEST BOWIEM KIELICH KRWI MOJEJ NOWEGO I WIECZNEGO PRZYMIERZA KTÓRA ZA WAS I ZA WIELU BĘDZIE WYLANA NA ODPUSZCZENIE GRZECHÓW. TO CZYŃCIE NA MOJĄ PAMIĄTKĘ. |
| (brak podobnego fragmentu) | Oto wielka tajemnica wiary. Głosimy śmierć Twoją, Panie Jezu, wyznajemy Twoje zmartwychwstanie i oczekujemy Twego przyjścia w chwale. |
| Przeto wspominając Jego śmierć i zmartwychwstanie, ofiarujemy Tobie chleb i kielich, zanosząc dziękczynienie za to, że uznałeś nas za godnych abyśmy stali przed Tobą i służyli Tobie. | Wspominając śmierć i zmartwychwstanie Twojego Syna, ofiarujemy Tobie, Boże, Chleb życia i Kielich zbawienia i dziękujemy, że nas wybrałeś, abyśmy stali przed Tobą i Tobie służyli. |
| I prosimy Cię, żebyś zesłał Ducha Twego Świętego na ofiarę świętego Kościoła, użycz wszystkim zebranym przez Ciebie, którzy pożywają ze świętych darów, aby zostali napełnieni Duchem Świętym na umocnienie wiary w prawdzie, | Pokornie błagamy, aby Duch Święty zjednoczył nas wszystkich, przyjmujących Ciało i Krew Chrystusa. Pamiętaj, Boże, o Twoim Kościele na całej ziemi. Spraw, aby lud Twój wzrastał w miłości razem z naszym Papieżem N., naszym Biskupem N., oraz całym duchowieństwem. |
| abyśmy Ciebie chwalili i wysławiali | Pamiętaj także o naszych zmarłych braciach i siostrach, którzy zasnęli z nadzieją zmartwychwstania, i o wszystkich, którzy w twojej łasce odeszli z tego świata. Dopuść ich do oglądania Twojej światłości. Prosimy Cię, zmiłuj się nad nami wszystkimi i daj nam udział w życiu wiecznym z Najświętszą Bogurodzicą Dziewicą Maryją, ze świętymi Apostołami, (ze świętym N.) i wszystkimi świętymi, którzy w ciągu wieków podobali się Tobie, abyśmy z nimi wychwalali Ciebie |
| przez Syna Twego Jezusa Chrystusa, | przez Twojego Syna, Jezusa Chrystusa. |
| przez którego Tobie cześć i chwała, Ojcu i Synowi z Duchem Świętym, w Twoim świętym Kościele, teraz i na wieki wieków. Amen. | Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie, Tobie, Boże, Ojcze wszechmogący, w jedności Ducha Świętego, wszelka cześć i chwała, przez wszystkie wieki wieków. |
W tekście wytłuściłem fragmenty Kanonu Hipolita, które nie zostały wykorzystane w II Modlitwie Eucharystycznej. Sporo, prawda?
Z powyższego porównania wynika jasno, że II ME jest tekstem nowym, wyprodukowanym na biurkach uczonych liturgistów w roku 1968.
Jak widać, mówienie, że II Modlitwa Eucharystyczna to Kanon Hipolita jest wielkim nadużyciem. Oryginalnego tekstu wykorzystano jakąś połowę, a dopisano więcej niż zapożyczono. Można więc powiedzieć, że II ME zawiera niektóre elementy starożytnego tekstu, czy też jest jego swego rodzaju parafrazą, ale w żadnym wypadku nie można twierdzić, że jest ona najstarszą modlitwą eucharystyczną!
Tak więc wbrew oficjalnej propagandzie, najstarszą używaną obecnie modlitwą eucharystyczną jest Pierwsza, czyli Kanon Rzymski! Niestety, w większości parafii trafia się ona rzadziej od zaćmienia słońca...
---
Kanon Hipolita w przekładzie ks. Henryka Paprockiego z wydania łacińskiego
Z powyższego porównania wynika jasno, że II ME jest tekstem nowym, wyprodukowanym na biurkach uczonych liturgistów w roku 1968.
Jak widać, mówienie, że II Modlitwa Eucharystyczna to Kanon Hipolita jest wielkim nadużyciem. Oryginalnego tekstu wykorzystano jakąś połowę, a dopisano więcej niż zapożyczono. Można więc powiedzieć, że II ME zawiera niektóre elementy starożytnego tekstu, czy też jest jego swego rodzaju parafrazą, ale w żadnym wypadku nie można twierdzić, że jest ona najstarszą modlitwą eucharystyczną!
Tak więc wbrew oficjalnej propagandzie, najstarszą używaną obecnie modlitwą eucharystyczną jest Pierwsza, czyli Kanon Rzymski! Niestety, w większości parafii trafia się ona rzadziej od zaćmienia słońca...
---
Kanon Hipolita w przekładzie ks. Henryka Paprockiego z wydania łacińskiego
| « poprzednia | następna » |
|---|




Kościół Katolicki, jak rzeka do morza, do Tradycji powraca....
Poza tym w porownaniu ktore przytoczyles nie uwzgledniles procesu rozwoju modlitwy eucharystycznej i nie wyszczegolniles elementow zmiennych jak chocby "wspomnienie tajemnicy dnia" czy aklamacja ludu po przeistoczeniu (ta pojawila sie dopiero po reformie Vat II) w czesci postsanctus. Zauwaz, ze uwzgledniajac te bardzo wazne rozroznienia, jedyna sekcja "napisana przez liturgistow" sa modlitwy wstawiennicze (tzw diptycha w trad zachodnich nierzymskich), tzn fragm od Pamietaj Boze o Twoim Kosciele... do Doksologii.